لانگ شات

علمی پزشکی فناوری اطلاعات

اين روزها اگر در يکي از پاساژها يا مراکز خريد اصلي شهر گردشي بکنيد، حتما در يک گوشه از آن غرفه کوچکي مي‌بينيد که خوراکي‌هايش رنگارنگ و دوست داشتني است که نه تنها کودکان را که با اصرار از والدين‌شان مي‌خواهند برايشان از اين پاستيل‌هاي کيلويي بخرند، به سوي خود مي‌کشاند بلکه بزرگ‌ترها هم بدشان نمي‌آيد طعم دلخواه‌شان را پيدا کنند و آن را بچشند. ولي اين پاستيل‌هاي کيلويي از کجا يک دفعه سر و کله‌شان پيدا شد؟ اصلا بهداشتي‌اند؟ مراحل تهيه و عرضه آن کنترل مي‌شود. اگر شما هم عاشق پاستيل و دوست صميمي آن ژله‌هاي رنگارنگ هستيد که تزئين‌کننده رنگي سفره‌هاي مهماني‌هاي شماست، بد نيست، با ارزش غذايي اين محصولات غذايي صنعتي آشنا شويد.

پاستيل‌هاي کوچک نوشابه‌اي يا ميوه‌اي، حتي بزرگ‌ترها را هم به ناخنک زدن وسوسه مي‌کنند. پاستيل‌ها نوعي آبنبات کوچک و لاستيکي هستند که بيشتر به شکل خرس‌هاي کوچک رنگارنگ به بازار عرضه مي‌شوند. پاستيل‌ها در شکل‌هاي کرم، قورباغه، همبرگر کوچک، توت‌فرنگي، آلبالو،‌ بطري نوشابه، سيب، پرتقال و... شکل‌هاي جالب و دوست داشتني ديگر به بازار عرضه مي‌شود.

شايد دوست داشته باشيد بدانيد اين پاستيل‌هاي رنگارنگ از چه موادي ساخته‌ شده‌اند و ارزش غذايي دارند يا نه؟ انواع اصلي و قديمي‌تر پاستيل‌ها از شکر، شربت گلوکز، طعم‌دهنده‌ها، رنگ‌هاي خوراکي و ژلاتين ساخته شده‌اند. ژلاتيني که در ساخت پاستيل‌ها استفاده مي‌شود از استخوان گاو و يا خوک به دست مي‌آيد.
پاستيل‌هاي خوکي

در ميان بيش از صد نوع محصول يک شرکت اتريشي، تنها در چهار نوع آن از ژلاتين خوک استفاده نشده است که متاسفانه برخي از انواع موجود در کشور، از نوع خوکي آن است. اين شکلات‌هاي اتريشي با مغز ژله‌اي که از استخوان خوک توليد مي‌شود، در فروشگاه‌ها وجود دارد و شايد کسي از مواد اوليه آن اطلاع دقيقي نداشته باشد.

جالب‌تر اينکه روي بسته‌هاي آن ذکر نشده است که ژلاتين اين شکلات‌ها با مغز ژله‌اي از خوک به دست آمده است. اين شکلات‌ها ساخت کشور اتريش است و گفته مي‌شود که در ساخت آن از پودر استخوان خوک استفاده مي‌شود که به شکلات حالت ژله‌مانندي مي‌دهد و هنگام خوردن در دهان آب مي‌شود و بسيار چسبناک است.

بسياري از مسلمانان اروپا به دليل اطلاع داشتن از آغشته بودن اين شکلات به پودر استخوان خوک، از مصرف آن خودداري مي‌کنند. شما حتي اگر به سايت اينترنتي اين شرکت مراجعه کنيد، خواهيد ديد که در آن بر استفاده از ژلاتين خوکي تاکيد و ذکر شده که فقط در چهار نوع از محصولات اين شرکت پاستيل‌سازي از ژلاتين خوک استفاده نشده است. اين در حالي است که گفته مي‌شود محصولات اين شرکت در برخي فروشگاه‌ها عرضه مي‌شود.
پاستيل‌هاي گاوي

اگر شما هم نخواهيد از پاستيل‌هايي که در آن از ژلاتين خوکي استفاده شده است استفاده کنيد، بايد به سراغ پاستيل‌هايي برويد که از استخوان گاو، ژلاتين آن گرفته شده است.

ژلاتين، هيدروکلوئيدي از جنس پروتئين است که به دليل ويژگي‌هاي منحصر به فرد آن در ايجاد ژل و قوام دهندگي در صنايع غذايي به طور گسترده‌اي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

براي اينکه پاستيل و يا ژله‌اي که ژلاتين در آن استفاده شده است، ارزش غذايي مطلوبي داشته باشد لازم است اين ژلاتين به روش صحيح از استخوان گاو استخراج شود که يکي از بهترين روش‌هاي استخراج ژلاتين از استخوان گاو، روش آنزيمي است.

اگر ژلاتين به بهترين صورت استخراج و فن‌آوري شود، پاستيل‌ها و يا ژله‌هايي که از آن ساخته مي‌شود، استحکام مناسبي دارد و به خوبي در بدن جذب مي‌شود.
پاستيل‌هاي خرسي؛ دوست يا دشمن؟

متخصصان تغذيه مي‌گويند پاستيل فاقد هيچ‌گونه کالري است ولي در سال‌هاي اخير برخي از کارخانه‌هاي توليد پاستيل، ويتامين c را نيز به محصولات خود افزوده‌اند.

برخي از کارخانه‌ها هم تلاش کرده‌اند براي تشويق مصرف‌کنندگان به خريد پاستيل، مولتي‌ويتامين‌ها را نيز به آن بيفزايند و با تاکيد بر ارزش سلامتي پاستيل‌هاي خود، جايگاهي در بازار فروش به دست آورند.

نکته ديگري که در پاستيل‌ها سلامت را تهديد مي‌کند، پوسيدگي‌هاي دنداني است چون اين ژلاتين‌هاي چسبنده به دندان‌ها مي‌چسبند و چون کودکان به طور معمول در رعايت بهداشت دهان و دندان کوتاهي مي‌کنند، پيامد خوردن پاستيل و مسواک نزدن صحيح، پوسيدگي دندان براي کودکان است.

براي حل اين مشکل، شرکت‌هاي سازنده تلاش کرده‌اند قند «زايليتول» را جايگزين شيرين‌کننده‌هاي پوسيدگي‌زا در پاستيل‌ها کنند تا پاستيل‌ها موجب پوسيدگي دندان‌ها نشوند. يکي ديگر از خطرات احتمالي پاستيل‌‌ها براي سلامت، ژلاتين پاستيل‌ها است.

برخي از انواع ژلاتين حاوي پريون‌ها هستند. پريون‌ها براي سلامت انسان مضرند. پريون نوعي پروتئين است که شکل اصلي خود را از دست داده و مي‌تواند موجب بيماري آنسفالوپاتي اسفنجي گاوي شوند که سبب تخريب مغز و نخاع مي‌شود و مرگ را در پي دارد.

سازمان غذا و داروي آمريکا هشدار مي‌دهد، در صورتي که ژلاتين گاوي براي ساخت پاستيل‌ يا ژله به روش صحيح فن‌آوري نشود، احتمال انتقال اين بيماري از گاو به انسان در اثر استفاده از پاستيل يا ژله‌اي که در آن از ژلاتين آلوده استفاده شده است، وجود دارد.
پاستيل‌هاي مخدر

شايد شما انتظار هر چيزي را درون پاستيل داشته، به جز ماده مخدر. ولي اين حقيقتي است که سرهنگ غلامرضا غلام‌نژاد، رييس پليس مبارزه با مواد مخدر مازندران، در نخستين روزهاي سال نو فاش کرده است. ماده مخدر پان‌کراک در اشکالي مانند آدامس و پاستيل توزيع مي‌شود و به صورت جويدني يا مکيدني توزيع مي‌شود که افراد فرصت‌طلب و سودجو آن را به عنوان خوشبوکننده دهان به جوانان مي‌فروشند.

غلام‌نژاد مي‌گويد: «پان‌کراک در اشکالي مانند آدامس و پاستيل توزيع شده و به صورت جويدني و مکيدني از آن استفاده مي‌شود.» وي تصريح کرد: «پاستيل‌ها و آدامس‌هايي که حاوي اين ماده مخدر هستند، بيشتر در استان‌هاي شرقي توزيع شده‌اند.»

با اين حساب اگر مي‌خواهيد پاستيل هم خريداري کنيد، از فروشگاه‌هاي معتبر تهيه کنيد تا گرفتار اين پاستيل‌هاي حاوي مواد مخدر نشويد. اين نوع پاستيل‌ها بيشتر در دستفروشي‌ها و دکه‌ها و کيوسک‌هاي مختلف عرضه مي‌شوند. اين ماده مخدر حاوي آرسنيک و ناس و مواد شيميايي ديگري است که عوارض بسياري را براي کودکان در پي دارد.
ژلاتين زير ذره‌بين

مارمالادها، ژله‌ها، شيريني‌ها و بستني‌ها، پاستيل‌ها، همه و همه به ژلاتين ناخنکي مي‌زنند و ردپاي ژلاتين را مي‌توان در همه اين خوراکي‌هاي خوش‌مزه پيدا کرد.

ژلاتين به آساني در بدن جذب مي‌شود و حتي به گوارش ساير مواد غذايي از طريق توليد اموليسون کمک مي‌کند. از ژلاتين گاهي به عنوان مکمل غذايي در رژيم‌هاي مخصوص استفاده مي‌شود.

به طور معمول، ژلاتين 80 درصد پروتئين، 13 درصد رطوبت و 2 درصد مواد معدني دارد. پروتئين‌هاي ژلاتين حاوي اسيدهاي آمينه مفيد براي سلامت انسان است. براي اينکه ژلاتيني که در توليد ژله و پاستيل و... استفاده مي‌شود، کيفيت مناسبي داشته باشد بايد به خوبي فن‌آوري شده باشد، کارشناسان بهداشتي، رنگ و وضوح، تست‌هاي ميکروبي، قدرت ژل و قوام ژلاتين و... را معيارهاي ارزيابي يک ژلاتين خوب مي‌دانند.

جالب است که بدانيد تا پيش از اين بيشترين ژلاتين مورد استفاده در صنايع غذايي و دارويي کشورمان از خارج وارد مي‌شد و در سال گذشته، نخستين کارخانه توليد ژلاتين در کشورمان در مشهد افتتاح شد.

با تاسيس اين کارخانه شش ميليون دلار صرفه‌جويي ارزي مي‌شود. اين واحد توليدي مواد اوليه توليد خود را از استخوان حاصل از کشتار سنگين گاو و شتر تامين مي‌کند. اين واحد نخستين توليدکننده ژلاتين حلال حاصل از ذبح شرعي دام در کشور و منطقه است در حالي که بيش از 60 درصد ژلاتين توليد شده در دنيا از پوست و استخوان خوک توليد مي‌شود.

+ نوشته شده در  دوشنبه شانزدهم اردیبهشت 1387ساعت 0:24  توسط استاد   |